Prinsjesdag 2026, maar wat is al zeker?

Woensdagochtend, half negen. De eerste klant heeft het journaal gezien en wil weten of hij dat leasecontract nu nog moet ondertekenen of beter tot januari wacht. De tweede mailt een link naar een nieuwsbericht met de vraag of dit ook voor hem geldt. Op je bureau ligt de samenvatting die een van de grote kantoren gisteravond al rondstuurde: vijftien maatregelen, twee pagina’s, netjes op een rij. Alles wat je nodig hebt om te weten wát er is aangekondigd, heb je binnen tien minuten bij elkaar.

Alleen is dat de vraag niet. De vraag is of het al geldt.

Vandaag is het nieuws, nog niet de wet

Het koffertje met de Miljoenennota gaat op Prinsjesdag om half vier naar de Tweede Kamer. De staatssecretaris van Financiën stuurt diezelfde dag het Belastingplan mee. Daarna begint het werk pas: de plannen worden besproken in de Tweede en de Eerste Kamer. Als die akkoord gaan gelden de meeste maatregelen vanaf 1 januari 2027. Vorig jaar nam de Eerste Kamer het pakket aan op 16 december. Met het huidige minderheidskabinet is de onzekerheid alleen maar groter. 

Dat is drie maanden. Drie maanden waarin je klanten beslissingen nemen over investeringen, leasecontracten en personeel, terwijl de regels waaronder die beslissingen vallen nog in behandeling zijn. PwC waarschuwde daar in juli al voor: voorstellen kunnen tijdens de parlementaire behandeling nog veranderen, worden aangescherpt of alsnog vervallen. De NOS schreef vanmorgen dat oppositiepartijen de handreikingen van het kabinet vrijwel direct onvoldoende vonden. Wie vandaag een maatregel doorvertaalt naar een advies, adviseert dus op iets wat nog ter discussie staat.

Een deel van 2027 ligt er al maanden

Tegenover die onzekerheid staat een categorie waar vandaag niets aan verandert, omdat het al in de wet staat. De zelfstandigenaftrek daalt van €1.200 in 2026 naar €900 in 2027. Dat is geen nieuws van vanmiddag maar het eindpunt van een afbouwpad dat bij het Belastingplan 2023 is vastgelegd, en toch is het voor elke eenmanszaak in je klantenbestand de meest concrete wijziging van het jaar. Wat er wél bij komt is een voornemen om dat bedrag daarna te bevriezen. 

Hetzelfde geldt voor het zakelijke wagenpark. De pseudo-eindheffing op fossiele auto’s van de zaak is al vastgelegd in het Belastingplan 2026: werkgevers betalen vanaf 1 januari 2027 een heffing van 12 procent over de cataloguswaarde van een benzine- of dieselauto die ze aan een werknemer ter beschikking stellen. Voor auto’s die daarvóór al ter beschikking zijn gesteld geldt een overgangsregeling tot september 2030, en emissievrije auto’s vallen buiten de regeling. Dat is precies het soort detail waarop zo’n leasecontract staat of valt. Ook het vergoedingspercentage in de expatregeling gaat per 1 januari 2027 omlaag van 30 naar 27 procent, met hogere salarisnormen erbij, zoals Grant Thornton uiteenzette.

En dan is er een tussencategorie die in geen enkel lijstje past. De maximale onbelaste reiskostenvergoeding ging van €0,23 naar €0,25 per kilometer. Het kabinet schrijft in de Miljoenennota dat het die verhoging met terugwerkende kracht voor heel 2026 en verder heeft doorgevoerd, vooruitlopend op de wettelijke vastlegging. Je mag er dus op rekenen en je mag het je klant ook zo vertellen, maar de wet die het regelt moet nog worden aangenomen. Toegestaan en vastgelegd zijn niet hetzelfde.

En een deel is nog niets meer dan een voornemen

Dan de derde categorie: maatregelen die vandaag voor het eerst officieel op tafel liggen. In het lastenkader staat het afschaffen van de startersaftrek en het schrappen van de gerichte vrijstelling voor kortingen op producten uit eigen bedrijf in de werkkostenregeling. Voor wie investeert in verduurzaming gaat het aftrekpercentage van de energie-investeringsaftrek omhoog naar 45,5 procent. Sinds vanmiddag zijn dat officiële voorstellen; aangenomen is er nog niets.

Kijk bij die startersaftrek wel goed welke je voor je hebt. Het pakket schrapt ook de startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid, een aparte regeling die negatief is geëvalueerd, en daarnaast de willekeurige afschrijving voor starters. Drie regelingen, drie keer het woord starter, drie verschillende klanten die het raakt. En in welk tempo de gewone startersaftrek verdwijnt, staat niet in de Miljoenennota: dat moet uit het Belastingplan zelf komen.

Bij box 3 gebeurt iets wat de verwarring compleet maakt. De Miljoenennota rekent bij de lastenontwikkeling al met het einde van het forfaitaire stelsel met tegenbewijs per 2028, omdat dat bedrag is ingeboekt. Tegelijk is de wet die dat einde moet regelen er nog niet. De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement in februari aan, maar de Eerste Kamer stelde de stemming in juni uit en houdt het voorstel sindsdien aan. De begroting rekent dus al met een wet die nog in de wacht staat.

Het verschil tussen een plan en een regel

Een maatregel gaat drie fases door voordat je erop kunt rekenen. Hij wordt voorgesteld, de Kamer stemt ermee in, en hij wordt van kracht. In een nieuwsbericht zien die drie er identiek uit: één zin, één bedrag, één datum. Dat is ook logisch, want een krant beschrijft wat het kabinet wíl. Maar voor de klant die deze week dat nieuwe leasecontract ondertekent, is het verschil tussen fase één en fase drie het hele antwoord.

Het lastige is dat de meeste AI-tools dat onderscheid niet maken. Ze nemen de formulering over waarin een maatregel is opgeschreven, niet de status ervan. Een voornemen wordt geïnterpreteerd met dezelfde zekerheid als een wetsartikel. In de maanden tussen Prinsjesdag en het Staatsblad is dat geen randgeval maar precies de fout die je niet kunt hebben. Wij schreven eerder al waarom een antwoord dat meestal klopt in dit vak het lastigste soort antwoord is (Copilot heeft meestal gelijk, en dat is het probleem).

Wie vandaag adviseert, hoeft dus niet te weten wat er is aangekondigd. Dat staat binnen een uur overal. Je moet weten in welke van die drie fases het zit.

Hoe Siska weet wat er geldt

Daar is Siska op gebouwd. Elk antwoord komt uit de bron mét vermelding, zodat je kunt zien waar het op gebaseerd is in plaats van het te moeten vertrouwen. De status staat er expliciet bij: of een regeling een voorstel is, aangenomen, of in werking. En een voorstel blijft een voorstel tot het ook juridisch iets anders is geworden. Als de Kamer in november een maatregel schrapt of een bedrag bijstelt, is dat het antwoord dat je erna krijgt, niet dat van vandaag.

Dat betekent dat je de komende drie maanden niet zelf hoeft bij te houden welke maatregel het wel en niet haalt. Geen tweede monitor met vier verwachtingenpagina’s naast je dossier, geen twijfel bij de vraag of het bedrag dat je noemt uit het coalitieakkoord of uit de wet komt. Kantoren die met Siska werken besparen op deze manier zo’n 80 procent van de tijd die het uitzoeken en beantwoorden van dit soort vragen kost. 

Je weet nu wat het kabinet wil. Wat er daadwerkelijk geldt op 1 januari, weet je pas in december. 

Wil je zien hoe dat er in jouw dossiers uitziet? Plan een demo via siska.nl/contact.